|
ASANSÖR YÖNETMELİĞİ (95/16/AT)
15 Şubat 2003 - Sayı : 25021
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Madde 1 - Bu Yönetmeliğin
amacı; İmar Kanunu ve buna bağlı imar yönetmeliklerine göre inşa edilen binalarda,
insan ve yük taşımasında kullanılan asansörlerin ve güvenlik aksamlarının projelendirilmesi,
tasarımı, imali, montajı ve bakımı gerektiği gibi yapıldığında ve işletilmesinde
kullanıcıların sağlığını ve güvenliğini tehlikeye atmayacak şekilde piyasaya arz
edilmelerini teminen; tasarım ve imalat aşamalarında uyulması gereken temel sağlık
ve güvenlik kuralları ile takip edilmesi gereken uygunluk değerlendirme işlemlerini
ve uygunluk değerlendirmesi yapacak onaylanmış kuruluşların görevlendirilmesinde
dikkate alınacak asgari kriterleri belirlemektir.
Kapsam
Madde 2 - Bu Yönetmelik kapsamına ilişkin hususlar aşağıda belirtilmiştir.
a) Bu Yönetmelik, binalarda ve inşaatlarda sürekli olarak kullanılan asansörleri
ve Ek IV’de listelenen asansörde kullanılacak güvenlik aksamlarını kapsar. Asansörler
için bu Yönetmelikte belirtilen risklerin tamamı veya bir bölümü belirli yönetmeliklerin
kapsamına giriyorsa, bu Yönetmelik söz konusu belirli yönetmeliklerin yürürlüğe
giriş tarihinden önceki bu tür asansörlere uygulanmaz veya uygulaması durdurulur.
b) Bu Yönetmelik, aşağıda belirtilen asansörleri kapsamaz.
1) Kamu veya özel, insan taşımacılığına yönelik asma kablolu demiryollarını
da kapsayan kablolu havai hatları,
2) Askeri veya güvenlik amaçlı özel tasarımlanmış ve yapılmış asansörleri,
3) Maden ocağı vinçleri,
4) Sahne asansörleri,
5) Nakil vasıtalarına monte edilmiş asansörleri,
6) Makinelere bağlı ve sadece çalışma yerine giriş amaçlı asansörleri,
7) Dişli Rayda çalışan trenleri,
8) İnsan veya insan ve yüklerin taşınması amaçlı asansörlere yönelik inşaat
alanında kullanılan şantiye asansörleri.
Dayanak
Madde 3 - Bu Yönetmelik, 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması
ve Uygulanmasına Dair Kanun ve 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanuna
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 - Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık : Sanayi ve Ticaret Bakanlığını,
b) Müsteşarlık : Dış Ticaret Müsteşarlığını,
c) Komisyon : >Avrupa Birliği Komisyonunu,
d) Asansör : Binalarda ve inşaatlarda, belirli seviyelerde hizmet veren,
esnek olmayan ve yatay düzlemle 15°’den fazla bir açı oluşturan sabit raylar boyunca
hareket eden bir kabine sahip olan ve ;
- İnsanların,
- İnsanların ve yüklerin ve
- Kabine girilebiliyorsa, yani bir kişi zorlanmadan kabine girebiliyorsa ve kabin
içine ya da kabin içindeki bir kişinin kolayca ulaşabileceği şekilde yerleştirilmiş
kontrollerle teçhiz edilmiş ise, sadece yüklerin taşınmasına yönelik bir tertibatı,
e) Model asansör : Teknik dosyasında, objektif değerler ile tanımlanan ve
benzer güvenlik aksamını kullanan model asansöre uygun olarak imal edilen asansörlerin
temel güvenlik kurallarını nasıl karşılanacağının gösterildiği numune asansörü;
(Model asansör ile model asansörün tipleri olan asansörlerin parçalarını oluşturan
asansörler arasında izin verilen tüm varyasyonlar azami ve asgari değerleriyle birlikte
teknik dosyada açıkça belirtilmelidir.
Temel güvenlik kurallarını sağlamak bakımından muhtelif ekipmanın benzerliği hesaplama
ve/veya tasarım planları gösterilebilir.)
f) Asansör Firması: Bu Yönetmelik kapsamındaki asansörlerin tasarımından,
imalatından, montajından, projesinden, bakımından, işletme ruhsatından ve piyasaya
sürülmesinden sorumlu olan ve ürüne adını, ticari markasını veya ayırt edici işaretini
koyarak CE işaretini iliştiren ve AT uygunluk beyanını düzenleyen gerçek veya tüzel
kişileri; asansör firmasının Türkiye dışında olması halinde, asansör firması tarafından
yetkilendirilen temsilciyi ve/veya ithalatçıyı; ayrıca asansörün tedarik zincirinde
yer alan ve faaliyetleri asansör güvenliğine ilişkin özelliklerini etkileyen gerçek
veya tüzel kişi veya kuruluşu,
g) Güvenlik aksamı : Ek- IV’de listelenen asansör aksam ve parçalarını,
h) Güvenlik aksamı imalatçısı: Bu Yönetmelik kapsamındaki asansörlerin güvenlik
aksamının tasarımından, imalatından, piyasaya sürülmesinden sorumlu olan ve ürüne
CE işaretini iliştiren ve AT uygunluk beyanını düzenleyen gerçek veya tüzel kişi
veya kuruluşu; güvenlik aksamı imalatçı firmasının Türkiye dışında olması halinde,
güvenlik aksamı imalatçı firması tarafından yetkilendirilen temsilciyi ve/veya ithalatçıyı;
ayrıca güvenlik aksamının tedarik zincirinde yer alan ve faaliyetleri asansör güvenliğine
ilişkin özelliklerini etkileyen gerçek veya tüzel kişiyi,
i) Modül: Bu Yönetmelik gereğince, asansörün veya güvenlik aksamının taşıdığı
risklere göre hangi uygunluk değerlendirmesi işlemlerine tabi tutulacağını gösteren
yollardan her birini,
j) CE Uygunluk işareti: Bu Yönetmelik kapsamındaki asansörlerin veya güvenlik
aksamlarının veya asansörlerin imalinde kullanılan asansörle ilgili diğer ekipman,
aksam ve parçaların çalışırken veya kullanırken çevrenin ve insanların sağlık ve
güvenliğini veya söz konusu ise malların güvenliğini tehdit etmeyecek nitelikte
olduğunu belirten, bu Yönetmelikte yer alan temel sağlık ve güvenlik kurallarına,
teknik düzenlemede yer alan kurallara uygun olduğunu ve tüm uygunluk değerlendirmesi
işlemlerine tabi tutulduğunu ve bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğunu gösteren işareti,
k) Temel Güvenlik Kuralları : Asansörün / güvenlik aksamının insan sağlığı
ve güvenliği veya söz konusu ise malların güvenliğinin korunması açısından sahip
olması gereken asgari sağlık ve tüketicinin korunması açısından sahip olması gereken
asgari güvenlik koşullarını,
l) Uygunluk Değerlendirmesi: Asansör veya güvenlik aksamının bu Yönetmeliğe
uygunluğunun denenmesi ve muayene edilmesi ve / veya belgelendirilmesine ilişkin
her türlü faaliyeti,
m) Uygunluk Değerlendirmesi Kuruluşu: Asansör veya güvenlik aksamının bu
Yönetmeliğe uygunluğunun denenmesi ve muayene edilmesi ve/veya belgelendirilmesine
ilişkin faaliyette bulunan özel veya kamu kuruluşunu,
n) Onaylanmiş Kuruluş: 4703 sayılı Kanun ve bu Kanunun uygulama yönetmeliklerinden
Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları ile Onaylanmış Kuruluşlara Dair Yönetmelik ve
bu Yönetmelik hükümlerine göre bu Yönetmelik çerçevesinde uygunluk değerlendirme
faaliyetinde bulunmak üzere test, muayene ve/veya belgelendirme kuruluşları arasından
Bakanlık tarafından belirlenerek yetkilendirilen özel veya kamu kuruluşunu,
o) Standart : Üzerinde mutabakat sağlanmış olan, kabul edilmiş bir kuruluş
tarafından onaylanan, mevcut şartlar altında en uygun seviyede bir düzen kurulmasını
amaçlayan, ortak ve tekrar eden kullanımlar için bu Yönetmelik kapsamındaki asansörün
veya güvenlik aksamı veya diğer aksamın özellikleri, işleme ve imalat yöntemleri,
bunlarla ilgili terminoloji, sembol, ambalajlama, işaretleme, etiketleme ve uygunluk
değerlendirmesi işlemleri hususlarından biri veya birkaçını belirten ve uyulması
ihtiyari olan düzenlemeyi,
ö) Ulusal Standart : Bu Yönetmelik kapsamındaki asansör veya güvenlik aksamı
veya diğer aksamlara yönelik Türk Standartları Enstitüsü tarafından hazırlanan standartları,
p) Uyumlaştırılmış Ulusal Standart : Bu Yönetmelik kapsamındaki asansör veya
güvenlik aksamı veya diğer aksamlara yönelik uyumlaştırılmış Avrupa standardını
uyumlaştıran ve Türk Standartları Enstitüsü tarafından Türk Standardı olarak kabul
edilip yayımlanan standardı,
r) Uyumlaştırılmış Avrupa Standardi : Bu Yönetmelik kapsamındaki asansör
veya güvenlik aksamı veya diğer aksamlara yönelik Avrupa Birliği Komisyonunun talimatı
üzerine bir Avrupa Standardizasyon Kuruluşu tarafından hazırlanan ve Avrupa Toplulukları
Resmi Gazete’sinde ismi yayımlanan standardı,
s) AT Uygunluk Beyanı : Asansör firmasının veya güvenlik aksamı imalatçısının
piyasaya arz ettiği asansörün veya güvenlik aksamının bu Yönetmelik hükümlerine
uygunluğunu beyan ettiği belgeyi,
s) AT Tip İnceleme Belgesi : Onaylanmış kuruluş tarafından düzenlenerek asansör
firmasına verilen asansör veya güvenlik aksamının bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğunu
gösteren belgeyi,
t) Piyasaya arz : Asansör firmasının asansörü kullanıcıya hazır hale getirdiği
ilk durumu veya güvenlik aksamı imalatçısı veya diğer aksam imalatçılarının imal
ettikleri aksamları, asansör firmasına tedarik ve kullanımı amacıyla bedelli veya
bedelsiz olarak piyasada yer alması için hazır hale getirdiği ilk durumu,
u) Piyasa Gözetimi ve Denetimi : Bu Yönetmelik kapsamındaki asansörün veya
güvenlik aksamının veya diğer aksamların piyasaya arzı veya dağıtımı aşamasında
veya bunlar piyasada veya kullanımda iken bu Yönetmeliğe uygun olarak imal edilip
edilmediğinin ve güvenli olup olmadığının Bakanlık tarafından denetlenmesi veya
denetlettirilmesini,
ü) Bina sorumlusu: Asansörün, bu Yönetmelik kurallarına uygun olarak güvenli
bir şekilde çalışmasını sağlamak amacıyla düzenli olarak bakımını ve onarımını ve
kontrolünü yaptırmaktan sorumlu olan, binanın maliki, kat maliki veya bunların yetki
verdiği kişi veya kuruluşu,
v) Yetkili Servis : Bu Yönetmelik kapsamında yer alan asansörlerin bakımı
ve onarımı için asansör firması tarafından yetkilendirilen özel veya tüzel kişiyi,
y) Ürün : Asansörü ve/veya asansör aksam ve parçalarını,
z) İşletme Ruhsatı: Bu Yönetmelik kapsamında piyasaya arz edilen asansörün;
avan ve tatbikat projelerine, standartlara ve bu Yönetmeliğin temel kurallarına
ve teknik düzenlemelere uygunluğunun belgelenmesini müteakip, binanın bağlı bulunduğu
Belediye veya belediye hudutları dışında Valilik tarafından verilen, asansörün kullanılmasında
can ve mal güvenliği açısından bir sorun olmadığını belirten belgeyi,
za) Asansör yaptırıcısı : Asansörün tesisi için asansör firması ile sözleşme
yapan özel veya tüzel kişileri,
zb) Elektrik Projesi: Tesis edilecek asansörün tipine göre elektrikli kumanda,
kontrol, emniyet sistemleri, sinyal sistemleri ve genel tahrik güç vb. sistemlerini
ihtiva eden elektrik akım yollarını gösteren projeleri, bunların birbirinden ayrılmaz
bir bütün oluşturduğunu,
zc) Proje: Yapılacak tesisin hesaplarını, elektrik projelerini, ölçülerini
ve binaya yerleşik şeklini kapsayan komple tasarımı,
zd) İnşaat Mahalli: Yapılarda asansör kabininin çalışacağı kuyu ile tahrik
ve kumanda elemanlarının bulunduğu mahallini,
ze) Trafik Hesabı: Bina şekil ve ihtiyaçlarına göre asansörün adet, hız,
kapasite, kumanda ve kullanma şekillerini en ekonomik biçimde tespit eden hesap
tarzını,
zf) Yıllık Kontrol: Asansörün emniyet ve işletme yönünden standartlara uygun
şekilde çalıştığının yılda en az bir defa yetkili bir mühendis tarafından kontrol
edilmesini,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Temel Güvenlik Kuralları ve Standartlar
Temel Güvenlik Kuralları
Madde 5 - Bu Yönetmelik kapsamına giren asansörler, Ek-I’de belirtilen temel
sağlık ve güvenlik kurallarını yerine getirmek zorundadır.
Bu Yönetmelik kapsamındaki güvenlik aksamları, Ek-I’de getirilen temel sağlık ve
güvenlik şartlarını karşılamalı veya monte edildikleri asansörde söz konusu temel
kuralları sağlamalıdır.
Standartlar
Madde 6 - Standartlara ilişkin hususlar aşağıda belirtilmiştir.
a) Bir uyumlaştırılmış stantart bir veya daha fazla temel sağlık ve güvenlik
gereğini kapsaması durumunda,
1) Bu standarda uygun imal edilen asansörlerin 5 inci maddedeki ilgili temel
kurallara uygun olduğu kabul edilir veya,
2) Bu standarda uygun imal edilen, güvenlik aksamının doğru olarak monte
edildikleri asansörlerin ilgili temel kurallara uymasını sağlamak için uygun olduğu
kabul edilir.
b) Bakanlık, uyumlaştırılmış ulusal standartların isim ve numaralarını Resmi
Gazete’de yayımlar. Bakanlık bu bilgileri Müsteşarlık aracılığı ile Komisyona bildirir.
c) Bakanlık, uyumlaştırılmış Avrupa standardının bulunmadığı durumda, Ek-I’de
yer alan asgari temel sağlık ve güvenlik kurallarının doğru uygulanması için önemli
ya da ilgili mevcut ulusal standartlar ve teknik özellikler hakkında ilgili taraflara
bilgi vermek için gerekli önlemleri alır.
d) Bakanlık, (a) bendinde belirtilen uyumlaştırılmış ulusal standartların
veya bu standartların esas aldığı Avrupa standartlarının 5 inci maddede belirtilen
güvenlik şartlarını tamamen sağlamadığını tespit etmesi durumunda, konuyu Müsteşarlık
aracılığı ile Komisyona bildirir. Komisyon konu üzerinde yapacağı değerlendirmeyi
müteakiben, söz konusu uyumlaştırılmış Avrupa standardını ve bunu uyumlaştıran uyumlaştırılmış
ulusal standardın yayımdan çekilmesi gerektiğini bildirmesi halinde, Bakanlık söz
konusu uyumlaştırılmış ulusal standardı Resmi Gazete’deki yayımlanan listeden çıkarır.
e) Ek-XV’de Türk Standartları Enstitüsü tarafından uyumlaştırılan mevcut
uyumlaştırılmış standartlar verilmiştir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Uygunluk Değerlendirmesi İşlemleri, "CE" İşaretlemesi ve CE Uygunluk İşaretinin
Usulsüz Kullanımı
Uygunluk Değerlendirmesi İşlemleri
Madde 7 - Güvenlik aksamları ve asansörler için uygunluk değerlendirme işlemleri
aşağıda belirtilmiştir.
A- Güvenlik aksamları için uygunluk değerlendirmesi işlemleri:
Ek-IV’de belirtilen güvenlik aksamlarının piyasaya sürülmesinden önce, güvenlik
aksamı imalatçısı tarafından aşağıdaki işlemler yapılmalıdır.
a) Güvenlik aksamına aşağıda belirtilen uygunluk değerlendiresinden birisi
uygulanır.
1) Güvenlik aksamı modeli, Ek -V’e göre AT tip incelemesine ve Ek-XI’e göre
onaylanmış bir kuruluş tarafından yapılacak imalat denetimine sunulur veya ,
2) Güvenlik aksamı modeli Ek-V’e göre AT tip incelemesine sunulur ve Ek-VIII’e
göre imalat denetimine yönelik bir kalite güvence sistemi işletilir veya ,
3) Güvenlik aksamı modeli için Ek-IX’a göre tam kalite güvence sistemi işletilir.
b) Kullanılan Ekte (duruma göre Ek-VIII, Ek-IX veya Ek-XI) verilen şartları
dikkate alarak, her güvenlik aksamına CE işareti iliştirilir ve Ek-II’de listelenen
bilgiyi içeren AT uygunluk beyanı düzenlenir.
c) Güvenlik aksamı imalatçısı AT uygunluk beyanının bir kopyasını güvenlik
aksamının son imalat tarihinden itibaren 10 yıl süreyle muhafaza eder.
B- Asansör için uygunluk değerlendirmesi işlemleri:
Piyasaya sürülmeden önce bir asansörün aşağıdaki işlemlerden birinden geçmesi
gerekmektedir.
a) Asansör,eğer Ek-V’de bahsedilen AT tip incelemesi yapılan bir asansöre
göre tasarımlanmışsa;
1) Ek-VI’da belirtilen son muayene veya,
2) Ek-XII’de belirtilen asansör kalite güvence sistemi veya,
3) Ek-XIV’de belirtilen imalat kalite güvence sistemi uygulanarak imal edilip,
monte edilir ve deneyleri yapılır.Tasarım, montaj ve deney safhalarına yönelik işlemler
aynı asansör üzerinde yapılabilir. Veya;
b) Asansör, Ek-V’de bahsedilen AT tip incelemesi yapılan bir model asansöre
göre tasarımlanmışsa;
1) Ek-VI’da sözü edilen son muayene veya,
2) Ek-XII’de sözü edilen asansör kalite güvence sistemi veya,
3) Ek-XIV’de sözü edilen imalat kalite güvence sistemi, uygulanarak imal
edilir, monte ve deneyleri yapılır. Veya;
c) Asansör, uyumlaştırılmış standartlara tam olarak uygun değil ise, tasarım
incelemesinin eşlik ettiği Ek-XIII’e uygun bir kalite güvence sistemi uygulanan
bir asansöre göre tasarımlanmışsa;
1) Ek-VI’da belirtilen son muayene veya,
2) Ek-XII’ye uygun olarak asansör kalite güvence sistemi veya,
3) Ek-XIV’e uygun olarak imalat kalite güvence sistemi uygulanarak imal edilip
monte edilir ve deneyleri yapılır. Veya;
d) Asansöre bir onaylanmış kuruluş tarafından Ek-X’da belirtilen birim doğrulama
işlemi yapılır. Veya;
e) Asansör Ek- XIII’e göre tam kalite güvence sistemine tabi tutulur, eğer
bu kalite güvence sistemi ilgili uyumlaştırılmış standartlara tamamen uygun değilse,
tasarım incelenir.
Yukarıda bahsedilen (a), (b) ve (c) bentlerindeki durumlarda tasarımdan sorumlu
kişi imalat işleminden, montajdan ve deneyden sorumlu kişiye mutlak güvenlikle çalışabilmesi
için gereken tüm belge ve bilgiyi sağlamalıdır.
C) Asansör firması, bu maddenin (B) fıkrasında sözü edilen bütün durumlarda
aşağıda belirtilen hususları yerine getirir.
a) Kullanılan Ekte (duruma göre Ek-VI, Ek-X, Ek-XII, Ek-XIII veya Ek-XIV)
verilen şartları dikkate alarak asansöre CE işaretini iliştirir ve Ek-II’de listelenen
bilgiyi içeren bir AT uygunluk beyanı düzenler,
b) Asansörün piyasaya sürülme tarihinden itibaren 10 yıl süreyle AT uygunluk
beyanının bir kopyasını muhafaza eder.
c) Bakanlık; Komisyonun, Avrupa Birliği üyesi ülkelerin ve diğer onaylanmış
kuruluşların istemeleri halinde, uygunluk beyanının ve son muayeneye ilişkin deney
raporlarının bir kopyasını asansör firmasından temin edebilir.
CE Uygunluk İşareti
Madde 8 - CE uygunluk işaretine ilişkin hususlar aşağıda belirtilmiştir.
a) CE uygunluk işareti "CE" harflerinden ibarettir. Kullanılacak işaretin
şekli Ek-III’de verilmiştir. CE uygunluk işaretinin iliştirilmesinde ve kullanılmasında
17/1/2002 tarihli ve 24643 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan CE Uygunluk İşaretinin
Ürüne İliştirilmesine ve Kullanılmasına Dair Yönetmeliğin 5 inci maddesinin hükümleri
geçerlidir.
b) CE uygunluk işareti, Ek-I’in “Genel” başlıklı bölümünün madde 5’ine uygun
olarak her asansör kabinine açıkça ve görülebilir şekilde, Ek-IV’de listelenen güvenlik
aksamının her birine, eğer mümkün değilse güvenlik aksamına ayrılmayacak biçimde
takılan bir etiketin üzerine iliştirilir.
c) Üçüncü tarafları CE uygunluk işaretinin anlamı ve şekli açısından yanıltacak
işaretlerin asansörlere veya güvenlik aksamlarına takılması yasaktır. CE uygunluk
işaretinin görünebilirliğini ve okunabilirliğini azaltmaması şartıyla, diğer herhangi
bir işaret asansörlere veya güvenlik aksamlarına iliştirilebilir.
CE Uygunluk İşaretinin Usulsüz Kullanımı
Madde 9 - Bu Yönetmeliğin 13 üncü maddesinin hükümleri saklı kalmak kaydıyla;
a) Bakanlık, CE uygunluk işaretinin uygun olmayan bir şekilde iliştirildiğini
tespit etmesi durumunda, asansörü monte eden asansör firması veya güvenlik aksamının
imalatçısı asansörün veya güvenlik aksamının CE uygunluk işaretiyle ilgili hükümlere
uygun olmasını sağlamakla ve yapılan bu ihlali sona erdirmekle yükümlüdür.
b) Uygun olmama durumu devam ediyorsa, Bakanlık, söz konusu güvenlik aksamının
piyasaya arzının kısıtlanmasına veya yasaklanmasına veya asansörün piyasadan çekilmesini
ve kullanımının yasaklanmasına ilişkin tüm önlemleri alır.
Bakanlık bu durumu ve yapılan işlemleri Müsteşarlık aracılığı ile Komisyona ve Avrupa
Birliği üyesi ülkelere bildirir.
c) Asansör firmasının veya güvenlik aksamı imalatçısının bu Yönetmeliğin
yükümlülüklerine uymaması durumunda, asansörü veya güvenlik aksamını piyasaya arz
eden kişi, bu yükümlülüklerden sorumludur.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Piyasaya Arz, Piyasa Gözetimi ve Denetimi
Piyasaya Arz
Madde 10 - Bu Yönetmeliğe uygun olarak imal edilmiş asansörlerin veya güvenlik
aksamlarının piyasaya arzı ve serbest dolaşımına ilişkin esaslar aşağıda belirtilmiştir.
a) Doğru bir biçimde projelendirilen, imalatı, montajı ve her ay bakımı yapılan
ve amacına uygun olarak kullanılan bu Yönetmelik kapsamında yer alan ve sadece insan
sağlığını ve güvenliğini, yerine göre malların güvenliğini tehlikeye atmayan asansörlerin
piyasaya arz edilmesine ve hizmete konulmasına izin verilir.
Bu Yönetmelik kapsamına giren güvenlik aksamının piyasaya arzına veya hizmete sokulmasına,
monte edildikleri asansörlerin doğru bir biçimde montajı ve bakımı yapıldığında
ve amacına uygun olarak kullanıldığında, sadece insan sağlığı ve güvenliğini veya
söz konusu ise malların güvenliğini tehlikeye atmamaları halinde izin verilir.
b) Bu Yönetmeliğe uygun asansörlerin ve/veya güvenlik aksamının piyasaya
arz edilmeleri veya hizmete konulmaları yasaklanamaz, sınırlanamaz veya engellenemez.
c) Güvenlik aksamı imalatçısının beyan ettiği, bu Yönetmelik kapsamındaki
asansörlere takılması düşünülen bu Yönetmeliğe uygun aksam ve parçaların piyasaya
sürülmesi yasaklanmaz, sınırlanmaz veya engellenmez.
d) CE uygunluk işaretini taşıyan ve beraberinde Ek-II’de belirtilen AT Uygunluk
Beyanı bulunan asansörlerin ve güvenlik aksamlarının bu Yönetmeliğin Üçüncü Bölümünde
(7 nci, 8 inci ve 9 uncu maddeler) belirtilen uygunluk değerlendirme işlemleri de
dahil olmak üzere, bu Yönetmelik hükümlerinin tümüne uyduğu kabul edilir.
e) Ticaret fuarlarında, sergilerde, gösterilerde ve benzeri durumlarda; bu
Yönetmelik hükümlerine uygun olmayan asansörlerin veya güvenlik aksamlarının asansörü
monte eden firma veya güvenlik aksamlarının imalatçısı veya yetkili temsilcileri
tarafından uygun hale getirilene kadar satışa çıkarılamayacağının görünür bir işaretle
açıkça belirtilmesi kaydıyla, yürürlükteki Yönetmelik hükümlerine uymayan asansörlerin
veya güvenlik aksamlarının sergilenmesi engellenmez. Gösteriler sırasında, kişilerin
korunması için yeterli güvenlik tedbirleri alınmalıdır.
Piyasa Gözetimi ve Denetimi
Madde 11 - Bakanlık, asansörlerin veya güvenlik parçalarının piyasa gözetimi
ve denetimini 17/1/2002 tarihli ve 24643 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ürünlerin
Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmelik’te belirtilen hükümler çerçevesinde
yapar veya yaptırır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Onaylanmış Kuruluş
Onaylanmış Kuruluş
Madde 12 - Bakanlık, Yönetmeliğin 7 nci maddesinde belirtilen uygunluk değerlendirme
işlemlerinde faaliyet gösterecek Onaylanmış Kuruluşların tespitini, tayinini, bildirimini
ve statülerinin kaldırılmasını 17/1/2002 tarihli ve 24643 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanan Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları ile Onaylanmış Kuruluşlara Dair Yönetmelik’te
belirtilen hükümler ve bu Yönetmeliğin Ek-VII'de belirtilen asgari kriterler çerçevesinde
gerçekleştirir.
ALTINCI BÖLÜM
Tedbirler
Tedbirler
Madde 13 - Asansörler veya güvenlik aksamlarının temel sağlık ve güvenlik
kurallarının yerine getirmeleri ile ilgili ve usulsüz işaret kullanımına karşı alınan
tedbirler aşağıda belirtilmiştir.
a) Bakanlık, bu Yönetmeliğe uygun olarak imal edilen CE uygunluk işareti
taşıyan ve amacına uygun olarak kullanılan bir asansörün veya güvenlik aksamının
kişilerin ve yerine göre malların güvenliğini tehlikeye atabileceğini tespit ederse,
asansörün veya güvenlik aksamının piyasadan toplanması veya toplatılması, piyasaya
arzını engelleyecek veya serbest dolaşımını kısıtlayacak bütün tedbirleri alır.
Bakanlık, özellikle bu durumun bu tip bir tedbir kararının gerekçesiyle birlikte;
1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen temel güvenlik kurallarını
karşılayamaması,
2) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde bahsedilen standartların yanlış uygulanması,
3) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde bahsedilen standartlardaki eksiklik yüzünden
olup olmadığını, Müsteşarlık aracılığı ile Komisyona bildirir.
b) Uygun olmayan bir asansör veya güvenlik aksamı "CE" uygunluk işareti taşıyorsa,
Bakanlık işareti kullanana karşı gerekli tedbirleri alır ve Müsteşarlık aracılığı
ile Komisyonu bilgilendirir.
c) Asansörü monte eden asansör firması, binanın veya inşaatın sorumlusu ile
irtibata geçerek, gerekli bilgi alış verişini sağlamalı ve asansörün iyi çalışmasını
ve güvenlikli kullanımını sağlamak için gerekli tedbirleri almalıdır.
d) Asansör firması, asansör kuyusunun asansörün çalışması ve güvenliği için
gerekenin dışında bir boru tertibatı, tel sistemi ya da başka bir donatımın olmamasını
sağlayacak gerekli tedbirleri almalıdır.
e) Bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin (a) bendi ve 13 üncü maddenin (c) ve
(d ) bentleri hükümleri saklı kalmak kaydıyla bu Yönetmelik hükümleri, asansörlerin
bu Yönetmelikte belirlenmemiş bir şekilde değiştirilmesi anlamına gelmesi şartıyla,
Bakanlığın söz konusu asansörler hizmete girdiğinde veya kullanıldığında kişilerin
korunmasını sağlamak için gerekli gördüğü uygun şartları bu Yönetmeliğe uygun olarak
koyma haklarını etkilemez.
YEDİNCİ BÖLÜM
Asansör Tesis ve İşletme Uygulamaları
Proje
Madde 14 - Asansörün avan ve tatbikat projeleri, Elektrik-Elektronik ve
Makine Mühendisleri tarafından tespit edilen esaslara uygun olarak müştereken hazırlanır.Projelerin
hazırlanmasında Türk standartları esas alınacaktır, Türk standartları kapsamı dışındaki
işler için menşei ülke standartları esas alınır. Asansör avan projeleri mimari proje
ile birlikte yapılacak ve mimari projeye esas teşkil eder.Asansörün
tesisi ile ilgili tatbikat projeleri ise asansör montajı yapılmadan önce ilgili
makama onaylattırılır.İşletme ruhsatı alınması aşamasında ilgili kuruma ve asansör
yaptırıcısına projeler ruhsatla birlikte verilir.
Trafik Hesabı
Madde 15 - Mimari tatbikat projelerinin yapımından evvel, yapının özellik
ve kullanım şartlarına uygun trafik hesabı yapılmalıdır.
a) Trafik hesabı, standart kapsamındaki işler için ilgili standardına, standart
kapsamı dışındaki işler ve komple ithal işler için ise menşei ülkenin hesap usullerine
göre asansör projelerini hazırlayan mühendis tarafından yapılır.
b) Trafik hesabında kabul edilen ana kriterlerin sorumluluğundan bu kriterleri
veren mimar, hesap sonucu bulunan asansör sayısı ve karakteristiğinin sorumluluğundan
projeyi hazırlayan mühendis sorumludur.
Mukavemet Hesabı ve Mekanik Proje
Madde 16 - Mukavemet hesabı ve mekanik proje ile ilgili hususlar aşağıda
belirtilmiştir.
a) Asansörün yapısını ilgilendiren mukavemet hesapları:
İnşaatın statik hesabına uygun olmak üzere asansörün makine dairesine, kuyu dibine
ve ray tespit yerlerine gelecek yüklerin miktar ve cinsini gösteren hesaplardır
ve bu hesaplar makine mühendisleri tarafından tanzim edilerek imzalanır.
b) Asansörün imalatını ilgilendiren mukavemet hesapları :
Asansörün projesine uygun, ilgili standartlara göre makine mühendisleri tarafından
yapılacak mukavemet hesaplarıdır.
c) Asansöre ait mekanik projeler makine mühendisi tarafından tanzim edilerek
imzalanır. Asansörün mekanik kısımlarından makine mühendisi, teknik uygulama sorumlusunun
nezaretinde projeye uygun olarak yapılmasından asansör firması sorumludur.
Elektrik Projeleri
Madde 17 - Asansöre ait elektrik-elektronik projeleri elektrik-elektronik
mühendisi tarafından tanzim ve imza edilir. Asansörün elektrik-elektronik ile ilgili
kısımlarından elektrik-elektronik mühendisi, teknik uygulama sorumlusunun nezaretinde
projeye uygun olarak yapılmasından asansör firması sorumludur. Elektrik projeleri
işletme ruhsatı müracaatı esnasında verilir.
Asansörün Kurulacağı İnşaat Mahalli
Madde 18 - Yapılarda asansör tesisinin kurulacağı inşaat mahalleri, mutlaka
bu Yönetmeliğin 15 inci maddesindeki trafik hesabı sonucunda bulunan sayı ve karakteristiğe
uygun asansörler için standartların öngördüğü boyutlarda olmalıdır.
İnşaat Mahallinin Özellikleri
Madde 19 - Asansör tesisinin kurulacağı inşaat mahallinin özellikleri şunlardır:
a) Kat kapıları önündeki sahanlık, varsa Türk standartlarına, yoksa uluslar
arası geçerli standartlara uygun büyüklükte olmalıdır.
b) Asansör makine dairesine çıkış merdiveni, binanın ana merdiveni özelliğinde
olmalıdır.
c) Asansör kuyusunun iç yüzü beton perde değilse, toz tutmayacak şekilde
perdahlı sıva yapılmalıdır.
İş Kazaları ve Diğer Sorunlar
Madde 20 - a) Asansör montajına başladıktan sonra, asansör kuyusunda olabilecek
iş kazaları ve diğer sorunlardan, asansör firmasının elemanlarının çalıştığı anlarda
asansör firması; diğer zamanlarda ise inşaat firması sorumludur. Bu durum montaja
başlandığı anda asansör firması ve inşaat firması arasında hazırlanacak bir tutanakla
belirlenir.
b) Asansör kuyularının bakımı esnasında yeterli derecede aydınlık olabilmesi
için, asansör kuyusuna makine dairesinden kumandalı sabit aydınlatma tesisatı yapılmalıdır.
İşletme Ruhsatı
Madde 21 - İşletme Ruhsatı, asansör firması tarafından Belediyeden veya
Belediye hudutları dışındaki yapılar için Valilikten alınan belgedir. Bu belge verilirken;
asansör firmasınca bu Yönetmelik gereği asansörün tasarımı, projelendirilmesi (avan,
uygulama, mukavemet, trafik hesapları), imalatı ve montajı yapılarak ve bakım sözleşmesiyle
bakımı üstlenilerek, can ve mal güvenliği açısından uygun olması ve CE uygunluk
işareti ile Onaylanmış Kuruluştan alınan AT tip inceleme belgesinin ve AT uygunluk
beyanının varlığı aranır. Belgesi bulunan ve CE uygunluk işareti taşıyan asansörler
için ilgili kurumlarca ruhsat aşamasında ayrıca inceleme ve denetim yapılmaz.
Bina Sorumlusu
Madde 22 - Bina sorumlusu, asansörün, bu Yönetmelik kurallarına uygun olarak
güvenli bir şekilde çalışmasını sağlamak amacı ile ayda bir defa düzenli bakımını
ve onarımını bu Yönetmelikte tarif edilen asansör firmasına veya yetkili servisine
yaptırmaktan ve kullanıcıların can ve mal güvenliğinin tam olarak sağlanması amacı
ile gerek kullanım hatalarından, gerekse harici müdahalelerden meydana gelebilecek
olan tehlikelerin önlenmesi için yapının bağlı bulunduğu belediye veya valilik tarafından
ilk kontrolünü asansörün işletmeye açılmasından iki yıl sonra, daha sonraki kontrollerini
de her yıl yaptırmaktan sorumludur.
Bakım
Madde 23 - Bu Yönetmelik kapsamındaki asansörün kullanılması esnasında,
temel sağlık ve emniyet gereklerinin devamlılığını teminen sürekli kontrol altında
tutulabilmesi için;
a) Bina sorumlusu ile bir asansör firması veya onun yetkili servisi arasında
garanti müddetince geçerli aylık bakım ve servis hizmetleri anlaşması yapılması
zorunludur. Ayrıca, asansör firması arızaya müdahale zamanını söz konusu anlaşma
metninde belirtmelidir.
b) Anlaşma yapılan firma, asansörü imal eden asansör firması veya onun yetkili
servisi olabileceği gibi, bir başka asansör firması veya onun yetkili servisi olabilir.
Ancak, garanti süresince aylık bakım ve servis hizmetleri için anlaşmaya bağlanan
firma muhakkak asansörü imal eden asansör firması veya onun yetkili servisi olmalıdır.
c) Aylık bakım ve servis hizmeti verilen asansörde, orijinal yedek parça
kullanılır.
d) Asansörü imal eden firma, yaptığı her tip ve özellikteki asansörün orijinal
yedek parçalarını 10 yıl süreyle stokta bulundurmak ve kendisince imal edilen asansöre
aylık bakım ve servis hizmeti veren bir başka asansör firması veya onun yetkili
servisinin veya bina sorumlusunun bu konudaki talebini, acilen ve normal piyasa
koşullarında mutlaka karşılamak zorundadır.
Yıllık Kontrol
Madde 24 - Yapının bağlı bulunduğu belediyelerce veya belediye hudutları
dışındaki yapılar için valiliklerce en az yılda bir kere her asansörün kontrolü
yapılır. Ancak kadrosunda yeterli teknik eleman bulunmayan belediyeler veya valilikler
yıllık kontrol işini dışarıdan elektrik ve/veya makine mühendisine yaptırabilir.
Bu mühendis emniyet ve işletme yönünden tesisin işletilmesine engel bulunmadığını
belirten ve sorumluluğunu taşıyan bir rapor verir.
Bu rapor 3 nüsha olarak düzenlenir; birer nüshası belediyede veya valilikte, asansör
firmasında veya yetkili servisinde ve bina sorumlusunda muhafaza edilir. Bu raporun
tanzim ettirilmesinin takibinden asansörün bulunduğu bina sorumlusu ve bakımını
yapan firma müştereken sorumludur.
Kullanıcılar ile İlgili Hususlar
Madde 25 - Asansör kullanan kişilerin aşağıdaki hususlara dikkat etmeleri
gerekir.
Asansörün özelliğine göre farklılık arz edecek hususları asansör firması veya bakımcı
firma yazılı olarak ilgililere verir, ilgililer bu bilgileri kullanıcılara aktarır
ve görebilecekleri yere asarlar.
Bu bilgiler şunlardır:
a) Asansör içinde kat arasında kalan kişilerin kurtarılmasında asansör firması
veya bakımcı firmanın yazılı talimatına aynen uyulması,
b) Asansöre 12 yaşından küçüklerin yalnız binmelerinin önlenmesi,
c) Asansöre girerken kabinin o katta olup olmadığına dikkat edilmesi,
d) Asansöre girip çıkarken oyalayıcı hareketlerde bulunmayıp bu işin süratle
yapılması,
e) Asansör kullanıcısının kat kapısını içeriden veya dışardan mutat şeklin
dışında açmaya uğraşmaması,
f) Asansör kullanıcısının kat arasında kaldığında kapı camını kırarak çıkmaya
çalışmaması,
g) Kapısız kabinlerde asansör kullanıcısının kabin içinde seyir halinde hareketli
olan kapı tarafındaki duvara kendisinin veya beraberindekilerin veya eşyalarının
temasına meydan vermemesi,
h) Asansör kullanıcısının kabin üstündeki çıkış kapağından kendi başına çıkmaya
çalışmaması (bu kapak sadece dışarıdan kurtarmak isteyenler için kullanılır),
i) Kabin içine konan yüklerin dengeli yüklenmesine dikkat edilmesi, kabin
hareket halinde iken bu yüklerin kaymaması için tedbir alınması,
j) Anlaşmalı bakım yapan firma dışında başka bir firma ve kişilerin asansöre
müdahale ettirilmemesi.
İstisnalar
Madde 26 - Makine dairesiz yapılan asansörler için makine dairesi ile ilgili
hükümler uygulanmaz. Ancak asansör firması tarafından muhtemel riskleri önleyici
tedbirler alınmalıdır. Ayrıca güvenlik şartları ile standartların ön gördüğü diğer
şartlar da uygulanır.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Bildirimler
Madde 27 - Bildirimlere ilişkin hususlar aşağıda belirtilmiştir.
a) Bakanlıkça, 95/16/EC sayılı Avrupa Birliği direktifi dikkate alınarak
hazırlanan bu Yönetmeliğin uygulamaya konulduğu Müsteşarlık aracılığı ile Komisyona
ve Avrupa Birliği üyesi ülkelere bildirilir.
b) Bu Yönetmelik hükümleri gereğince, herhangi bir asansöre veya güvenlik
aksamına 9 uncu ve 13 üncü maddelerle getirilen her türlü sınırlama, yasaklama ve
tedbirlerin alınmasını gerektiren sebepler belirtilerek, Bakanlıkça en kısa süre
içinde ilgili taraflara ve Müsteşarlık aracılığı ile Komisyona ve Avrupa Birliği
üyesi ülkelere bildirilir.
Gizlilik
Madde 28 - Bakanlık, Onaylanmış Kuruluş ve bu Yönetmeliğin uygulanmasına
katılan bütün taraflar, görevlerini yerine getirmeleri sırasında temin ettikleri
bütün bilgilerin gizliliğini sağlar.
Aykırı Davranışlarda Uygulanacak Hükümler
Madde 29 - Bu Yönetmeliğin Yedinci Bölümünde yer alan hizmete ilişkin hususlara
aykırı hareket edenler hakkında 4077 sayılı Kanun ve bu Yönetmeliğin ürünlere ilişkin
hükümlerine aykırı davranışta bulunanlara ise 4703 sayılı Kanun hükümleri uygulanır.
Yürürlükten Kaldırılan Mevzuat
Madde 30 - 20/12/1995 tarihli ve 22499 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
Asansör Yönetmeliği, bu Yönetmeliğin zorunlu olarak uygulamaya girdiği tarihten
itibaren yürürlükten kaldırılmıştır.
Düzenlemeler
Madde 31 - Bakanlık, bu Yönetmeliğin uygulanması ile ilgili olarak gerekli
mevzuat düzenlemelerini yapmaya yetkilidir.
Ulusal Daimi Komite
Madde 32 - Bu Yönetmeliğin uygulanması ve işlerliğinin sağlanması amacıyla,
gerektiğinde, Bakanlık koordinasyonunda ilgili kamu ve özel kurum ve kuruluşlarının
temsilcilerinden oluşan Ulusal Daimi Komite kurulabilir. Bu komiteye iştirak edecek
kurum ve kuruluşlar ve komitenin çalışma usul ve esasları yayımlanacak tebliğ ile
belirlenir.
Geçici Madde 1 - Bu Yönetmelik, yürürlüğe girdiği tarihten 18 ay sonra zorunlu
olarak uygulanır. Bu süre zarfında gerek bu Yönetmeliğin hükümlerine uygun üretilen,
gerekse 30 uncu maddede belirtilen Asansör Yönetmeliği ve ilgili standardına uygun
imal edilen ürünler piyasaya arz edilebilir.
Yürürlük
Madde 33 - Bu Yönetmelik yayım tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 34 - Bu Yönetmelik hükümlerini Sanayi ve Ticaret Bakanı yürütür.
|